Pytanie o to, czy siostra Kleopatry, Arsinoe IV, została pochowana w Efezie, od dawna fascynuje zarówno historyków, jak i archeologów. Historia zaczyna się w 1904 roku, kiedy archeolodzy odkryli tajemniczy monument znany jako Oktagon. Początkowo uważano go za pomnik zwycięstwa upamiętniający jakieś zapomniane wydarzenie. Jednak w 1929 roku dalsze wykopaliska przyniosły zaskakujący rezultat: u podstawy budowli odnaleziono komorę grobową. Wewnątrz spoczywał sarkofag ze szkieletem młodej osoby, która zmarła w wieku kilkunastu lat. Niestety, czaszka — kluczowa dla identyfikacji — została później zagubiona podczas II wojny światowej.
Na długo przed tym, jak wzniesiono monumentalny Artemizjon w Efezie, to miejsce było już święte. Nie narodziło się nagle wraz z greckimi kolonistami — raczej przypominało palimpsest, na którym kolejne pokolenia dopisywały własne wyobrażenia boskości. Właśnie tu zaczyna się zagadka Artemidy Efeskiej: nie jako jednej bogini, lecz jako zjawiska religijnego, które przez wieki wchłaniało, przekształcało i łączyło różne tradycje.
Mihrimah Sultan (1522–1578) była jedną z najbardziej niezwykłych kobiet klasycznego okresu Imperium Osmańskiego — księżniczką, której życie splatało się z cesarską polityką, rodzinnym oddaniem i wizjonerskim mecenatem architektury. Jedyna córka sułtana Sulejmana Wspaniałego i jego wpływowej małżonki Hürrem Sultan (znanej również jako Roksolana), dorastała w pełnych przepychu komnatach pałacu Topkapı, w samym sercu władzy imperium. Jej imię, oznaczające „Słońce i Księżyc”, okazało się prorocze dla kobiety, która rozświetliła swoją epokę intelektem, dyplomacją i trwałymi monumentami z kamienia i światła.
Hüma Hatun, która zmarła we wrześniu 1449 roku, należy do tej cichej, lecz potężnej grupy wczesnych kobiet osmańskich, których wpływ odmienił bieg historii. Dałą ona początek jednej z najważniejszych przemian imperium: urodziła syna, Mehmeda, który miał w przyszłości zdobyć Konstantynopol i położyć kres Imperium Bizantyjskemu. Choć znamy jedynie nieliczne fragmenty jej życia, zachowane ślady kreślą portret matczynej determinacji w świecie, w którym dynastie kształtowały się nie tylko na polach bitew, lecz także w pokojach dziecięcych i na prowincjonalnych dworach.
Nilüfer Hatun, konkubina Orhana, drugiego sułtana z rodu Osmanów,stoi na mglistym, lecz doniosłym progu wczesnej historii dynastii osmańskiej — w okresie, w którym fakty i legenda przenikają się równie swobodnie, jak kultury pogranicza, z których wyłoniło się młode państwo. Jako matka Murada I, sułtana, który przekształcił Osmanów z pogranicznego księstwa w rosnącą potęgę, Nilüfer zajmuje jedno z najwcześniejszych i najważniejszych miejsc w genealogii dynastii. Jednocześnie pozostaje jedną z największych zagadek historiograficznych tego okresu.